گفت‌وگو با دکتر سعید ملکی، عضو هیئت مدیره انجمن شرکت‌های دانش بنیان حوزه سلامت تهران و مدیرعامل شرکت روناک‌دارو

تحریم‌ها موفقیت‌های شرکت‌های دانش بنیان را نشان داد

عضو هیئت مدیره انجمن شرکت‌های دانش بنیان حوزه سلامت تهران و مدیرعامل شرکت روناک‌دارو که معتقد است تحریم‌ها توانست موفقیت‌های شرکت‌های دانش بنیان‌ را نشان دهد، با شرح این‌که چگونه در تولید داروی درمان کرونا از اولین کشورها بودیم از لزوم حمایت و امیدبخشی به شرکت‌های دانش بنیان حوزه سلامت گفت.

به گزارش روابط‌ عمومی انجمن شرکت‌های دانش‌بنیان حوزه سلامت تهران، دکتر سعید ملکی از نحوه تولید داروی درمان کرونا و این‌که چطور در این زمینه از اولین کشورهای جهان بودیم، از نگرانی شرکت‌های برندساز اروپا به واسطه تولیدات شرکت‌های دانش بنیان حوزه سلامت ایران و آینده این شرکت‌ها می‌گوید.

در تولید داروی درمان کرونا از اولین کشورها بودیم

عضو هیئت مدیره انجمن شرکت‌های دانش بنیان حوزه سلامت تهران و مدیرعامل شرکت روناک‌دارو با اشاره به نحوه‌ شکل‌گیری این شرکت دانش بنیان، درباره حوزه فعالیت‌ها و تولیدات آن اظهار کرد: شرکت روناک‌دارو با هدف تولید داروهایی که در زمان خود مورد نیاز ضروری و معمولا کشور با کمبود آن مواجه است(و نیاز کشور به آن‌ها هم صرفا از طریق واردات تامین می‌شود) تاسیس و راه‌اندازی شد. خوشبختانه در این راستا توانستیم چندین دارو را که صرفا تا پیش از آن وارداتی بودند و سالانه برای آن‌ها حدود ۵۰ میلیون دلار ارز از کشور خارج می‌شد تولید کنیم.

او افزود: تا پیش از تولیدات ما، این داروها فقط از کشورهای برندساز دنیا وارد می‌شد. البته حتی برند ژنریک بعضی از این داروها هم در دنیا وجود نداشت و ما اولین کشوری بودیم که توانستیم برند ژنریک این داروها را تولید کنیم. برای مثال، سدیم ولپرات که برند آن دپاکین است، در هیچ جا به‌صورت محلول موجود نبود، و ما اولین شرکتی بودیم که توانستیم آن را به صورت برند ژنریک و محلول تولید کنیم. یا از داروی دفروکسامین میزیلیت که برای بیماران تالاسمی استفاده می‌شود، همین حالا هم تعداد انگشت‌شماری در دنیا وجود دارد اما ما توانستیم آن را در ایران تولید کنیم و بخش اعظمی از نیاز به واردات را مرتفع کنیم.

دکتر ملکی با اشاره به این‌که داروهای تولیدی توسط شرکت دانش بنیان روناک دارو اغلب تزریقی هستند گفت: اغلب داروهای ما تا کنون داروهای خاص بوده‌اند؛ هم به لحاظ فرمولاسیون و هم از نظر نیاز به مصرف.

مدیرعامل شرکت دانش بنیان روناک دارو در ادامه درباره تولیدات این شرکت در دوران شیوع بیماری کووید-۱۹ بیان کرد: ما فعالیت خود را در حوزه تولید داروهای ضدویروس از قدیم شروع کرده بودیم. و تحقیقاتی در زمینه داروهای خاص برای بیماری‌هایی مثل ابولا انجام داده بودیم. به محض این‌که مشخص شد دارویی که برای بیماری‌های مرس و ابولا مورد مصرف بوده اما اثربخشی زیادی نداشته، احتمال دارد که برای کرونا اثربخشی زیادی داشته باشد در این زمینه به فعالیت و تولید پرداختیم. یکی از این داروها رمدسیویر بود که یکی از شرکت‌های برندساز آمریکایی تولید آن را آغاز کرد، همزمان ما هم به شکل موازی این کار را شروع کردیم و خدا رو شکر، توانستیم همزمان با این شرکت این دارو را در ایران تولید کنیم.

او سپس گفت: با توجه به این‌که ما پیش از آن مشابه این دارو را به لحاظ فرمولاسیون(دانش) و مواد لازم تولید کرده بودیم(مثل وریکونازول)،در نتیجه آمادگی کافی برای تولید این دارو را هم داشتیم. در نتیجه این دارو را تولید و در موقع خودش به بازار عرضه کردیم. می‌توانم بگویم که کشور ما در زمینه تامین داروی درمان کرونا در جهان جزء اولین کشورهایی بود که به وفور و به اندازه کافی این دارو در دسترس بیماران قرار گرفت و از آن استفاده کردند.

شرکت‌های برندساز اروپایی را نگران کرده‌ایم

عضو هیئت مدیره انجمن شرکت‌های دانش بنیان حوزه سلامت تهران در پاسخ به سوالی درباره نقش این شرکت‌ها در حوزه سلامت و اثرگذاری فعالیت‌شان در دوران شیوع ویروس کرونا گفت: به نظرم شرکت‌های دانش بنیان حوزه سلامت توانسته‌اند خیلی زیاد موثر واقع شوند، زیرا این شرکت‌ها با پایه علمی و با دانش با موضوعات برخورد می‌کنند و دانش‌هایی را که در جهان در حال صنعتی شدن هستند، مورد پژوهش و بررسی قرار می‌دهند.

دکتر سعید ملکی دانش فنی را در عصر حاضر خیلی مهم‌تر از تجهیزات دانست و بیان کرد: امروزه می‌بینیم در سراسر دنیا شرکت‌هایی که تجهیزات بزرگی داشته و دارند، چه از جهت اثربخشی و  چه از نظر تولید ثروت جایگاه‌شان در حال افت است اما ارزش افزوده شرکت‌های دانش بنیان چون بر پایه علم فعالیت می‌کنند، خیلی بالاست و در نتیجه می‌توانند با دانش‌شان با شرکت‌های بزرگ دنیا رقابت کنند. در نتیجه ما شاید با تجهیزات نتوانیم با رقبای قوی اروپایی رقابت کنیم اما با دانش‌مان می‌توانیم.

او با اشاره به این‌که شرکت‌های برندساز اروپایی به واسطه شرکت‌های دانش بنیان ما نگران شده‌اند گفت: شرکت‌های برندساز اروپایی دیده‌اند که شرکت‌های دانش بنیان ما در به‌روزترین دانشی که وارد می‌شود، به سرعت به‌صورت ژنریک فعالیت می‌کنند و نیاز بازار را تامین می‌کنند. در نتیجه آن‌ها احساس خطر می‌کنند چون شرکت‌های دانش بنیان ما به خوبی توانسته‌اند در رقابت با آن‌ها نیازهای بازار را تامین و از خروج ارز جلوگیری و اشتغال‌زایی کنند. هر چند که متاسفانه ما آمار و اطلاعات دقیقی نداریم تا عملکرد این شرکت‌ها بولد، مانیتور و نشان داده شود. 

به شرکت‌های دانش بنیان امید بدهند

مدیرعامل شرکت دانش بنیان روناک‌دارو در ادامه این گفت‌وگو درخصوص چالش‌های پیش‌روی فعالیت شرکت‌های دانش بنیان حوزه سلامت نیز اظهار کرد: هر نوع فعالیتی که قصد شروع آن را دارید، نیاز به امید کافی دارد. اگر امید نباشد، آدم حتی نمی‌تواند از نقطه‌ای به نقطه دیگر خودش را منتقل کند. در نتیجه مهم‌ترین نکته برای شرکت‌های دانش بنیان که دارایی‌شان فقط دانش است، امید است. کسی که دارایی‌اش فقط دانش است، نیازمند حمایت‌هایی پایه‌ای‌ست.

او با ذکر مثالی گفت: برای مثال وقتی فراورده‌ای تولید می‌شود، این فراورده تا بتواند خودش را برای این‌که ارزش‌های فراورده مشابه خارجی‌اش را دارد، ثابت کند همیشه علاوه‌بر این‌که باید برای طی کردن استاندارها زحمات زیادی بکشد، انرژی زیادی هم برای مقاومت‌های غیراصولی‌ای که در برابر آن وجود دارد، می‌برد. از طرف دیگر در بعد تامین سرمایه و نیروی انسانی هم نیازمند حمایت‌های زیادی است که معمولا شرکت‌هایی که از پایه شروع می‌کنند هیچ کدام از آن‌ها را ندارند. علی رغم ادعاهایی که وجود دارد، شرکت‌هایی که توانسته‌اند موفق شوند، سعی کرده‌اند با جنگیدن خودشان را از این موانع عبور دهند، این طور نیست که به راحتی باشد. این درحالی‌ست که کشورهای موفق در این حوزه تنها راه خروج‌شان از موانع و رقابت‌ها و مطرح شدن در دنیا این بوده که تولید را به خوبی درک و سپس از آن حمایت کرده‌اند و این باعث شده موفق شوند. امروزه کشور چین دنیا را گرفته است، اما من یقین دارم، ایران می‌تواند در منطقه به عنوان یک چین کوچک مطرح شود و بدون اتکا به هیچ اقتصاد دیگری، با اتکا به اقتصاد خودش موفق شود.

دکتر سعید ملکی سپس بیان کرد: همین تحریم‌ها توانست موفقیت‌های ما را نشان دهد. ولی این حمایت‌ها تا زمان تحریم است و بخشی از آن بعد از رفع تحریم‌ها از بین خواهد رفت. چون در کشور ما محل درآمد عده‌ای از واردات است و متوجه ارزش تولید نیستند. باید به شرکت‌های دانش بنیان امید بدهند تا این‌ها بتوانند در سطح منطقه در عرصه تولید به موفقیت برسند.

انجمن شرکت‌های دانش بنیان حوزه سلامت تهران انگیزه‌بخش بوده است

مدیرعامل شرکت دانش بنیان روناک‌دارو سپس در پاسخ به سوالی درباره فعالیت‌ها و ثمرات انجمن شرکت‌های دانش بنیان حوزه سلامت تهران با اشاره به این‌که انجمن‌ها ساختگاه‌های مردمی دارند گفت: برای همین به عقیده من اگر انجمن‌ها هم بخواهند جایگاه‌شان را پیدا کنند باید حمایت‌های سیستماتیک و دولتی داشته باشند تا بتوانند موثر واقع شوند. خیلی وقتها چون این شرکت‌ها پیوستگی ندارند و خودشان با هزار مشکل مواجهند و حتی امید به حمایت از هیچ‌جا هم ندارند، تصورشان این است که اگر بخواهند موفق شوند باید از زیر صفر و با اتکا به توانایی خودشان فعالیت کنند، در نتیجه این باعث می‌شود که انجمن هم خیلی وقت‌ها کارایی چندانی نداشته باشد اما علی‌رغم این مسئله، انجمن شرکت‌های دانش بنیان حوزه سلامت تهران تا کنون توانسته صدای خود را برساند، حمایت‌هایی داشته باشد و شرکت‌ها را دور هم جمع کند و علاوه‌بر این توانسته اثرگذاری شرکت‌های دانش بنیان را بولد کند تا دیده شوند و انگیزه پیدا کنند.

به گفته دکتر سعید ملکی، انجمن بیشتر در حوزه امید و انگیزه‌بخشی به شرکت‌های دانش بنیان حوزه سلامت فعالیت اثرگذاری داشته است.

دیگر کسی نمی‌تواند این شرکت‌ها را متوقف کند

در پایان از دیدگاه این عضو هیئت مدیره انجمن شرکت‌های دانش بنیان حوزه سلامت تهران درباره آینده این شرکت‌ها و نیز اقتصاد دانش بنیان ایران سوال شد و دکتر ملکی گفت: علی‌رغم تمامی موانع که به برخی از آن‌ها اشاره کردم، آن‌قدر اثرگذاری و ارزش خدمات شرکت‌های دانش بنیان و نیز قیمت تمام‌شده‌شان نسبت به رقبای خارجی پایین‌تر است و از خروج ارز هم جلوگیری می‌کنند که آینده خوبی را برای آن‌ها می‌بینم، هر چند که این اندازه کافی نیست.

او افزود: این برای خود شرکت‌ها خوب است و می‌توانند به عنوان تولیدکننده ثروت در حد خودشان موفق شوند ولی این شرکت‌ها می‌توانند کشور ما در حد اقتصاد منطقه هم جلوه دهند و دیگر در خیلی از حوزه‌های دیگر نیاز به واردات از چین نخواهیم داشت. اعتقاد من این است که باید در این مسیر حرکت کنیم، مسیری که در آن وابستگی‌مان به تولید در داخل و صادرات‌مان در منطقه به دورنمای مورد انتظار برسد؛ البته اگر به تولید بها داده شود. ولی در عین حال دیگر کسی نمی‌تواند این شرکت‌ها را متوقف کند. 

دکتر سعید ملکی در انتها برای شرکت‌های دانش بنیان حوزه سلامت تهران و نیز برای انجمن آرزوی موفقیت کرد تا بتواند تکمیل‌کننده زنجیره حمایت شرکت‌ها و یاری‌رساننده آن‌ها باشد.

فاطمه نظر محمدی- خبرنگار حوزه روابط عمومی انجمن شرکتهای دانش بنیان حوزه سلامت تهران